Model Housing First

    Housing First richt zich op het direct huisvesten van dakloze mensen. Deze mensen krijgen zonder voorwaarden vooraf een woning en daarnaast intensieve, integrale ondersteuning bij hun verdere herstel. Onderzoek in de Verenigde Staten, Canada en Frankrijk laat zien dat deze aanpak zeer succesvol is. In Nederland krijgt Housing First steeds meer belangstelling. In 2006 ging het eerste Housing First project in Nederland van start (Discus Amsterdam). In januari 2017 zijn er, verspreid over Nederland, zo’n twintig Housing First-praktijken.

    Er zijn in Nederland nog altijd mensen die dakloos zijn. Deze mensen kunnen gebruik maken van de maatschappelijke opvang (MO). In de MO krijgen zij op verschillende leefgebieden ondersteuning, met als doel het weer zo veel mogelijke mee te doen in de maatschappij. De opvang en begeleiding van dakloze mensen kent meestal een aantal stappen: a eerste opvang in een laagdrempelige voorziening, b verblijf in een crisis- of 24-uursvoorziening en beschermd wonen, en c van daaruit doorstroming naar (begeleid) zelfstandig wonen. Door het stap voor stap beklimmen van de ‘woonladder’ bereikt men uiteindelijk een zo zelfstandig mogelijk bestaan.

     

    In de Verenigde Staten is een model ontwikkeld – Housing First – dat bewust kiest voor een andere route. Dakloze mensen krijgen eerst een woning en daarnaast intensieve, integrale ondersteuning bij hun verdere herstel. De aangeboden woningen zijn niet geconcentreerd, maar verspreid over wijken vanuit de gedachte dat die spreiding het herstel- en re-integratieproces bespoedigt. In de Verenigde Staten is deze aanpak zeer succesvol.

     

    Het meeste bekende Housing First model is het Pathways to Housing model dat Sam Tsemberis in 1992 in New York invoerde. In dit model richt Housing First zich expliciet op langdurig dakloze mensen met ernstige psychische problemen in combinatie met verslavingsproblemen (dubbele diagnose groep). In het stimuleringsprogramma Housing is het Pathway to Housing model als uitgangspunt genomen, omdat dit op basis van robuust wetenschappelijk onderzoek effectief is gebleken en het meest is uitgewerkt.

    De inzet van Pathways to Housing is om langdurig dakloze mensen met complexe problemen de kans te geven te herstellen van dakloosheid, zo zelfstandig mogelijk te functioneren en (weer) te participeren in de maatschappij. Volledig zelfstandig wonen zonder begeleiding is het streven, maar geen noodzaak. Binnen Housing First wordt wonen een basisrecht gezien. Dakloze mensen krijgen daarom direct een woning en begeleiding aangeboden zonder dat zij eerst aan allerlei voorwaarden moeten voldoen. Er wordt wel instemming gevraagd met inkomensbeheer (voor het tijdig betalen van de huur) en een wekelijks huisbezoek van een begeleider om een vinger aan de pols te kunnen houden. Het accent van HF ligt voornamelijk op het versterken van de eigen kracht en mogelijkheden van klanten en minder op het terugdringen van stoornissen en problemen. Deelname aan behandeling voor verslaving en psychische problemen is dan ook niet verplicht en ook andere hulp hoeven klanten niet op voorhand te accepteren. Dat neemt niet weg dat de professionals van Housing First hun best doen om klanten te motiveren om hulp te accepteren en hen alle mogelijkheden bieden om de benodigde hulp en ondersteuning te krijgen. Klanten krijgen ondersteuning van Housing First zo lang als nodig. Door de woning en de begeleiding kunnen de mensen langzaam maar zeker loskomen van de modus van puur overleven. De woning geeft hen de stabiliteit om te kunnen bedenken wat voor hen een zinvol leven is en om weer plannen te kunnen maken.

     

    Professionals investeren veel in de werkrelatie met hun klanten, waarin respect, warmte en compassie centraal staan. Klanten krijgen intensieve, ondersteunende hulp op verschillende leefgebieden, zoals gezondheid, verslaving, scholing, werk en dagbesteding. Deze hulp is gericht op herstel en sociale integratie, is laagdrempelig en integraal. De hulp wordt bij voorkeur geboden door een multidisciplinair team waarin ook ervaringsdeskundigen werken. Dit team is 24 uur per dag bereikbaar voor klanten. De aanpak is gestoeld op vrijwilligheid, maar is niet vrijblijvend. Klanten zijn verantwoordelijk voor hun eigen welzijn en dat van hun naasten, dragen zorg voor hun woonomgeving en worden hierop zonodig aangesproken. Als klanten ongewenst gedrag vertonen zoeken begeleiders en klanten samen naar werkzame oplossingen. Het aangaan van een dialoog met de klant en het bieden van een tweede kans, zonodig ook een derde en vierde, vloeit hieruit automatisch voort.