Dakloosheid laat misschien wel het duidelijkst zien of het woonbeleid in Nederland werkt. Wie kijkt naar de groeiende groep mensen zonder stabiele woonplek, ziet dat de manier waarop Nederland met dakloosheid omgaat direct samenhangt met de keuzes in het woonbeleid.
In een vlijmscherpe analyse op NUL20 trekt journalist Kasper Baggerman een harde conclusie: Mona Keijzer had maling aan dakloosheid. Het is een stevige uitspraak, maar wel een die raakt aan een bredere realiteit. Jarenlang kreeg de aanpak van dak- en thuisloosheid niet de aandacht die nodig is om het probleem daadwerkelijk te keren.
Onze collega Willem van Sermondt verwoordt het treffend in het artikel: om dakloosheid op te lossen moet er een mammoettanker worden gekeerd. Het probleem is groot en complex. Het gaat niet alleen om het bouwen van meer woningen, maar ook om betaalbaarheid, toegang tot zorg, schuldhulpverlening en begeleiding. Zonder een samenhangende aanpak blijven mensen tussen systemen vallen.
Dakloosheid ontstaat namelijk zelden door één oorzaak. Vaak is er sprake van een combinatie van factoren: schulden, verlies van werk, een scheiding, psychische problemen of het ontbreken van een sociaal netwerk. Maar wanneer er geen betaalbare woning beschikbaar is, wordt het vrijwel onmogelijk om die problemen op te lossen. Een stabiele woonplek is vaak de eerste stap naar herstel.
Des te zorgwekkender is het dat het nieuwe regeerakkoord weinig hoop biedt op een fundamentele koerswijziging. Dak- en thuisloze mensen worden daarin slechts één keer zijdelings genoemd. Dat lijkt misschien een detail, maar politieke aandacht bepaalt prioriteit. Wanneer een probleem nauwelijks wordt benoemd, dreigt het ook in beleid naar de achtergrond te verdwijnen.
Dat is een riskante ontwikkeling. Want de aanpak van dakloosheid is misschien wel de belangrijkste graadmeter voor goed woonbeleid in Nederland. Als het woonbeleid werkt, neemt het aantal mensen zonder woning af. Als het niet werkt, groeit de groep mensen die geen stabiele woonplek kan vinden.
Daarom roepen wij de nieuwe minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op om zich niet te laten beperken door de magere ambities in het regeerakkoord. De wooncrisis en de groeiende dakloosheid vragen om visie, politieke moed en concrete actie.
Zoals Kasper Baggerman het scherp verwoordt: het bestrijden van dakloosheid is geen bijzaak, maar de ultieme graadmeter voor geslaagd woonbeleid en een geslaagd woonministerschap.
Want uiteindelijk is de vraag simpel: als we in een welvarend land niet eens kunnen zorgen voor een thuis voor de mensen die dat het hardst nodig hebben, wat zegt dat dan over ons woonbeleid?
