Zonder onderdak of bij familie op de bank: vorig jaar weer meer dakloze mensen
21 februari 2025
De nieuwste cijfers over mensen zonder onderdak in Nederland laten een zorgwekkende ontwikkeling zien: het aantal dakloze mensen is opnieuw gestegen. Deze cijfers, gepubliceerd door het CBS, krijgen veel aandacht in de media. Terecht, maar ze vragen ook om nuance. Want wie goed kijkt, ziet dat de statistieken slechts een deel van de werkelijkheid laten zien.
Wat zeggen de cijfers over dakloosheid?
Volgens het CBS gaat het om mensen tussen de 18 en 65 jaar die geen vaste woon- of verblijfplaats hebben en zichtbaar zijn in administratieve registraties. Binnen die afbakening is de stijging duidelijk en reëel. Tegelijkertijd betekent deze methodologie dat bepaalde groepen niet worden meegenomen, zoals kinderen, ouderen boven de 65 jaar en mensen zonder geldige verblijfsstatus.
Ook mensen die tijdelijk bij familie of vrienden verblijven (bijvoorbeeld door langdurig op de bank te slapen) kunnen in de cijfers voorkomen, maar alleen als zij via registratiesystemen traceerbaar zijn. Informele en verborgen vormen van dakloosheid blijven daardoor deels buiten beeld.
Dakloosheid is meer dan een zorgprobleem
Wat de cijfers wél overtuigend laten zien, is dat dakloosheid toeneemt. Over de belangrijkste oorzaak daarvan bestaat steeds meer consensus: het tekort aan betaalbare huisvesting. De druk op de woningmarkt is zo groot geworden dat steeds meer mensen hun woning verliezen en nauwelijks kans maken op een nieuwe.
Zoals Jan de Vries van Straat Consulaat stelt: dit is geen zorgprobleem, maar een woonprobleem. Mensen zonder stabiel onderdak hebben in de eerste plaats een woning nodig. Pas daarna ontstaat ruimte voor begeleiding, herstel en perspectief.
Achter de cijfers schuilt een grotere realiteit
Zolang we dakloosheid uitsluitend benaderen via wat meetbaar is, blijft een belangrijk deel van de realiteit onzichtbaar. De cijfers zijn een noodzakelijk startpunt, maar geen eindpunt. Achter elk getal gaat een verhaal schuil van onzekerheid, tijdelijke oplossingen en een gebrek aan woonzekerheid.
De stijgende dakloosheid vraagt daarom niet alleen om betere cijfers, maar vooral om een fundamentele herziening van hoe we wonen, huisvesting en bestaanszekerheid organiseren. En dat is waar Housing First voor strijdt.
